Đào tạo và tuyển dụng sư phạm-phát huy tối đa trách nhiệm người đứng đầu   

0
192

        Sinh viên ĐHSP Đà Nẵng xếp hàng nộp giấy báo nhập học                                         

          Mùa tuyển sinh năm nay, dư luận vẫn hướng sự quan tâm tới vấn đề đào tạo sư  phạm, khi xảy ra thực trạng: điểm chuẩn vào ngành sư phạm  thấp so với nhiều ngành khác và sự chênh lệch điểm chuẩn giữa các trường có khoảng cách quá rõ. Đâu là lời giải cho bài toán về đào tạo nguồn nhân lực sư phạm từng gian nan từ hàng chục năm qua?

         Tác động từ tâm lý thực dụng xã hội

          Trong khi các trường khối Công an, Quân đội và Y đa khoa có mức điểm chuẩn cao chót vót từ 29 điểm trở lên thì có nhiều trường, nhiều ngành đào tạo sư phạm điểm chuẩn chỉ vừa bằng điểm sàn Bộ quy định.  Căn cứ vào điểm chuẩn vào đại học năm 2017 mà các trường đã công bố, có thể thấy các trường có điểm chuẩn ngành sư phạm thấp như Trường Đại học Vinh trong 6 ngành đào tạo sư phạm của trường chỉ có ngành sư phạm tiểu học có mức điểm 22, tất cả các chuyên ngành còn lại đều lấy bằng điểm sàn của Bộ Giáo dục và Đào tạo (15,5 điểm). Trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên, với 14 ngành đào tạo sư phạm thì có 6 ngành lấy điểm bằng điểm sàn của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Thấp nhất là Trường ĐH Sư phạm Huế chỉ có một số ngành như Sư phạm Toán học, Sư phạm Địa lý có mức điểm chuẩn 16-16,5 điểm. Còn lại, tất cả các ngành đào tạo sư phạm như Sư phạm Tin học, Sư phạm Vật lý, Sư phạm Sinh học, Sư phạm Hoá học có điểm chuẩn là 12,75 (quy chuẩn-ở mức bằng điểm sàn của Bộ)…

     Như vậy có thể thấy, về tổng thể, bức tranh tuyển sinh SP cả nước năm 2017 chưa mấy sáng sủa: các trường  tốp trên  vẫn đảm bảo nguồn tuyển, nhưng chất lượng tuyển sinh không cao (mặc dầu có một số ngành đào tạo GV vẫn thu hút học sinh, như Toán, văn, Ngoại ngữ… vì đây là những ngành mà SV ra trường có cơ hội giảng dạy và thu nhập); chưa tương xứng với vị trí đào tạo của Trường SP. Các trường địa phương thì giảm sút nghiêm trọng. Để trường hoạt động được thì phải đủ chỉ tiêu tuyển sinh, thế là các trường sư phạm, nhất là các trường sư phạm địa phương phải tuyển đầu vào bằng điểm sàn, tuyển sinh bằng mọi giá.

Việc tuyển sinh đầu vào sư phạm thấp có rất nhiều nguyên nhân: Cơ bản, chính yếu là cơ hội việc làm cho sinh viên sau khi học xong ít, khó. Hiện cử nhân sư phạm tốt nghiệp ra trường thất nghiệp ngày càng nhiều do đào tạo cung vượt quá cầu, xa với nhu cầu thực tế. Trong khi dư luận xã hội và báo chí bàn tán nhiều về tình trạng thất nghiệp của sinh viên  tốt nghiệp từ các khoa, trường sư phạm ra, vì chỉ tiêu tuyển dụng nhỏ giọt, cơ hội trúng tuyển qua các kỳ thi tuyển dụng viên chức của ngành giáo dục các địa phương là rất khó…

Em Nguyễn Luật, tốt nghiệp ngành Ngữ Văn- ĐHSP Quảng Nam từ năm 2012 cho biết: trong 3 năm đầu tiên, em đã phải làm hết 14 bộ hồ sơ đi gõ cửa cùng khắp, thậm chí sẵn sàng lên miền núi để day bất cứ cấp học nào nhưng đều không được. Vì kinh tế gia đình quá khó khăn, 2 năm tiếp đó, em phải làm đủ mọi nghề để kiếm sống, mới đây, em mới xin đi dạy hợp đồng ở một trung tâm giáo dục tư nhân ở TP Đà Nẵng với một mức lương cũng rất bèo bọt. Ngay cả sinh viên tốt nghiệp loại giỏi ở một trường đại học SP đào tạo bài bản như trường ĐH Sư phạm Đà Nẵng như trường hợp em Nguyễn Thị Thu Hiền ở Điện Bàn-Quảng Nam cũng gặp hoàn cảnh tương tự, nộp hồ sơ đủ chỗ mà không được đi dạy. Em cho biết: “Cả năm qua, em vừa đi dạy thêm, dạy kèm tư gia, vừa nỗ lực ôn luyện học hỏi để dự thi tuyển viên chức bậc học THCS. Em đặt rất nhiều hi vọng ở kỳ thi này, kết quả bài làm của em có điểm số khá cao. Tuy nhiên, chỉ vì bị khống chế môn học Kiến thức chung, do phần thi này có những câu thiên về lý thuyết mới được cập nhật, không có ngày em học ở trường sư phạm nên em đã không trúng tuyển.

 Chính vì khó khăn chật vật trong tìm kiếm việc làm như trên mà việc miễn học phí cho SV SP  đã không còn có ý nghĩa nữa.

Tháo gỡ bất cập-cái khó phải ló “khôn”

Tân SV trong ngày nhập học

Đề án quy hoạch “ Phát triển nhân lực ngành Giáo dục giai đoạn 2011-2020” của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng xuất phát từ sư đánh giá sát đúng thực trạng: “ Việc đào tạo đội ngũ giáo viên không gắn với nhu cầu tuyển dụng về số lượng, cơ cấu cấp học, môn học cho giáo dục ở nhiều vùng miền khác nhau dẫn đến tình trạng thừa, thiếu giáo viên ngay trong từng cơ sở giáo dục và ở hầu hết các địa phương. – Chất lượng của đội ngũ giáo viên còn nhiều bất cập, do vậy việc đổi mới chương trình, phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá diễn ra chậm”.

Giải pháp tháo gỡ bất cập đầu tiên phải tính đến là giảm quy mô đào tạo Sp ở các trường, nhất là trường địa phương (số lượng tuyển sinh còn quá lớn so với các trường Sp trọng điểm). Không chỉ giảm sâu chỉ tiêu đào tạo mà phải sắp xếp tinh gọn, sàng lọc hệ thống các trường sư phạm trên cả nước; đào tạo phải gắn với sử dụng, giải quyết việc làm, cải thiện thu nhập đối với nhà giáo;

Theo PGS.TS Lưu Trang, Hiệu trưởng Trường ĐHSP Đà Nẵng, cần phải chủ động, sáng tạo trong tổ chức đào tạo, mở rộng cơ hội việc làm cho SV SP của các trường SP một cách mạnh mẽ. Chẳng hạn, SV Sư phạm  cũng có thể học tập bổ sung để tham gia các công việc khác của XH như: dịch vụ du lịch, báo chí, tổ chức sự kiện, quảng bá thương hiệu, chủ động khởi nghiệp… Hay việc học tập liên thông ngang, dọc giữa các ngành trong trường và ngoài trường đối với SV Sư phạm.

     Đây có thể coi là giải pháp khả thi, được minh chứng rõ nét: Trong bối cảnh các đại học vùng đa số tuyển sinh sư phạm ảm đạm thì Trường ĐH Sư Phạm ĐN năm nay tuyển sinh khởi sắc hơn các năm, một phần nhờ Trường xây dựng các chương trình liên thông trong và ngoaì trường. Thí sinh khi đỗ vào học một ngành cử nhân nào đó của Trường thì sau một học kì có thể được học song song một chương trình SP khác, hoặc học một chương trình cử nhân khác của trường, hoặc học một chương trình của trường ĐH thành viên của ĐHĐN (ĐHKT, ĐHNN, ĐHBK… chẳng hạn). VD: một thí sinh trúng tuyển vào học CN Văn hóa học, sau một học kì SV này có thể học một chương trình SP văn học, Lịch sử, địa lí… hay học một chương trình của ĐHKT, hay ĐHNN… Các SV này chỉ học với thời lượng khoảng 30-40  phần trăm chương trình thứ hai, và khi ra trường được cấp hai bằng ĐH chính qui.

Phần đông dư luận cho rằng, nếu SV sư phạm học xong cũng bố trí công tác như các ngành Công an, quân đội thay cho miễn học phí thì  khả năng ngành sư phạm sẽ có được chất lượng đầu vào không thua kém các ngành khác. Khi đó, trách nhiệm của các trường, các khoa sư phạm sẽ bớt khó khăn hơn, chỉ tập trung ở nâng cao chất lượng đầu ra chứ không phải “loay hoay” đối phó ngay ở chất lượng đầu vào.

 Lời giải cho bài toán tuyển dụng GV chắc chắn không của riêng ngành GD-ĐT, vì chức năng quản lý nhà nước về GD đã được phân định rõ. Tuy nhiên, trách nhiệm trước hết vẫn thuộc về Bộ chủ quản cùng các Sở, phòng GD-ĐT với vai trò tham mưu, hay phối hợp với cơ quan chức năng địa phương để đảm bảo tính khoa học, công tâm trong quy trình tuyển dụng hàng năm. Tại sao các cơ quan tuyển dụng GV lại không có thể chủ động “ đặt hàng” đối với các đơn vị đào tạo và hỗ trợ việc đào tạo?

Song song với đó, các trường SP đẩy mạnh xây dựng liên thông đào tạo, mạnh dạn cắt, giảm đào tạo những ngành đào tạo GV đang thừa; chú ý mở rộng đào tạo GV theo chương trình giáo dục phổ thông mới; Chuyển hướng đào tạo sang bồi dưỡng nâng cao năng lực và cập nhật kiến thức, phương pháp mới cho GV…
Đã đến lúc các trường sư phạm cần phải chuyển hướng đào tạo chất lượng cao, sản phẩm đào tạo phải tinh túy, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội.Chẳng hạn, hiện nay đang có xu thế đào tạo giáo viên trung học phổ thông dạy các môn khoa học tự nhiên bằng tiếng Anh để dạy tại các trường trung học phổ thông chuyên, trường quốc tế, trường trung học chất lượng cao.
Đó là sự hội nhập, nâng tầm giáo dục Việt Nam đạt tiêu chuẩn quốc tế.

 

                                                  Nguyễn Thị Thúy Hồng

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here