Bài thơ hay về buổi tựu trường: Đánh thức mùa thu

0
6038

Đánh thức mùa thu

Em ngập ngừng mở cánh cửa mùa thu

Một chút gió heo may khẽ ùa vào trang vở

Lặng lẽ ngoái nhìn mùa hạ dần ru ngủ

Ơi mùa thu….!!!!

 Cúi nhặt dưới chân một chiếc lá vàng khô

Giọt buồn hanh hao rơi tràn cánh biếc

Hơi thở mùa thu như có gì nuối tiếc

Ai trót để rơi một ánh mắt ai…

Ngày tựu trường trong áo mới mẹ may

Em mang trên vai lời thì thầm của gió

Bước chân qua nghiêng từng con phố nhỏ

Một thoáng xao lòng và một chút ngẩn ngơ

Mùa thu ơi thủ thỉ những vần thơ

Em về tinh khôi, nụ cười e ấp

Phút gặp nhau ngỡ ngàng ánh mắt

Khúc giao mùa, em hát gọi thu sang

                             ( Đánh thức mùa thu-Uyên Phương)

Mùa thu luôn là đề tài thu hút đối với thi nhân xưa và nay. Nhưng sức sống lâu bền của mùa thu trong mỗi một tâm hồn, một cuộc đời bởi một điều hết sức thiêng liêng, đó là mùa tựu trường ở nhiều nơi trên thế giới, trong đó có Việt Nam, thì không phải thi nhân nào viết về mùa thu cũng phát hiện ra. Cũng còn quá hiếm những trang thơ, văn viết về buổi tựu trường có được sự cảm nhận tinh tế giữa không gian thu và tâm trạng của tuổi học trò. Có một bài thơ đã được lọt vào hàng hiếm hoi ấy. Đó là “ đánh thức mùa thu” của Uyên Phương- một nữ doanh nhân thành đạt đồng thời là người viết văn, làm thơ nghiệp dư (đã từng có nhiều tác phẩm được Nhà xuất bản Kim Đồng in ấn và phát hành).

 Mua thu tưu truong

          Ngay khổ thơ đầu tiên, người đọc có cảm giác bị thu hút bởi chính sự “ngập ngừng” của tác giả. Nét ngập ngừng đầy bí ẩn, khêu gợi thú tò mò của ai đó muốn tìm ở bên trong “cánh cửa mùa thu” kia là gì. Hóa ra, đó chỉ là: “ một chút gió heo may khẽ ùa vào trang vở”. Gió heo may là thứ gió đặc trưng cho sự giao mùa (bắt đầu sang thu), lạnh và khô hay nói theo kiểu của thi nhân là “ se se lạnh”. Nhà thơ Hữu Thỉnh có bài thơ “ Sang thu” cũng được nhiều người biết đến đã cảm nhận về trạng thái mở đầu của mùa thu bằng câu thơ: Bỗng nhận ra hương ổi/phả vào trong gió se”. Còn trong “ Đánh thức mùa thu” trên đây của Uyên Phương, ngọn gió heo may đã “ ùa” cả vào trang vở. Có lẽ sự mạnh mẽ, ào ạt này đã không đến từ phía ngọn gió mà dậy lên từ chính tâm hồn thi nhân để rồi cả con tim bất chợt rung lên nhịp đập bâng khuâng, xao xuyến đến mức phải:

                   Lặng lẽ ngoái nhìn mùa hạ dần ru ngủ

                                       Ơi mùa thu….!!!!

          Đọc câu thơ này, tôi bất chợt nhớ đến lời người thầy giáo dạy văn giỏi có tiếng của tôi thời sinh viên, thường hay nói đến câu: “ sống lâu không bằng sống kỹ”. Tác giả “ Đánh thức mùa thu” khi chờ đợi mùa thu với bao nhiêu là xúc cảm không nói được thành lời, khi thu đến vẫn dành một khoảnh khắc tiễn biệt đầy ân tình với mùa hạ, (chứa đựng trong những dấu lặng và dấu cảm liên tiếp).

          Và đây, tác giả bước vào không gian thu đầy thi vị:

Cúi nhặt dưới chân một chiếc lá vàng khô

Giọt buồn hanh hao rơi tràn cánh biếc

Hơi thở mùa thu như có gì nuối tiếc

Ai trót để rơi một ánh mắt ai…

“Chiếc lá vàng khô” vốn là cảm hứng muôn đời của các nhà thơ bắt nguồn từ “Mùa thu vàng” lấp lánh sắc màu của Levitan, từ “ lá vàng trước gió khẽ bay vèo” của Nguyễn Khuyến, từ “ con nai vàng ngơ ngác, đạp trên lá vàng khô” của Lưu Trọng Lư…Chiếc lá vàng trong những câu thơ ở “ Đánh thức mùa thu” của Uyên Phương không có gì mới, có mới chăng là “ giọt buồn hanh hao rơi tràn cánh biếc”. Tôi cho rằng, đây là câu thơ đạt đến độ thi trung hữu họa và tinh tế hiếm có. Rất khó tách bạch đâu sự cảm nhận bằng xúc giác, hay thị giác, hay thính giác qua từng lát cắt của hình ảnh.  “Giọt buồn hanh hao” là giọt buồn của sương thu hay giọt buồn từ chính tâm hồn nhà thơ trong thời khắc chuyển mùa, chiêm nghiệm về sự một đi không trở lại của quá vãng, của kỉ niệm buổi thiếu thời. “Chiếc lá vàng khô” trong tứ thơ đã được hồi sinh bởi con người đã nâng niu, đã phả hồn vào đó, đề nó sống động như một thực thể đang xác xơ, héo úa, bỗng lại tràn trề sắc biếc.

            Đọc đến đây, chắc người đọc đã đoán được chủ thể, đồng thời là nhân vật trữ tình xưng “em” ở vào độ tuổi nào. “Ai trót để rơi một ánh mắt ai “ chắc chắn là tâm lý tự nhiên một cách “ dễ thương” của các cô cậu học trò buổi tập làm người lớn. Mùa thu nay cũng thơ mộng và đẹp đẽ hơn hẳn bao mùa thu khác. Vẫn là “ mùa tựu trường trong áo mới mẹ may”, nhưng mùa thu nay: “ Em mang trên vai lời thì thầm của gió/ Bước chân qua nghiêng từng con phố nhở/Một thoáng xao lòng và một thoáng ngẩn ngơ.” Từng câu, từng chữ giản dị, chắt lọc đến độ nhuần nhụy, tạo thành sự nhất quán của trạng thái động mà tĩnh trong toàn bài. Xúc cảm được thăng hoa ở khổ thơ kết với tiếng gọi “ mùa thu ơi”, với vần thơ “ thủ thỉ”, và chính chủ thể trữ tình cũng thú nhận “ Em về tinh khôi, nụ cười e ấp”. Quý giá biết bao nhiêu nét tinh khôi, e ấp ấy của buổi ban đầu và của một thời áo trắng “ ngàn năm hồ dễ mấy ai quên”. Trong một sáng tác mới của mình, bài thơ “ Mùa thu, hoa cúc, cổng trường”, nhà thơ Đỗ Trung Quân cũng đã diễn tả khá độc đáo “ Lòng anh rủ hết mười phương bụi/ Áo lại tinh khôi tuổi học trò”.

              Được biết “ Đánh thức mùa thu” là bài thơ đầu tay của Uyên Phương viết vào mùa tựu trường năm học đầu tiên cô bước vào bậc trung học phổ thông. Phải chăng chính tình cảm sáng trong, đẹp đẽ ở tuổi thiếu thời về những mùa thu, mùa tựu trường khó quên như thế đã góp phần làm phong phú đời sống tinh thần và hun đúc thành thứ tình cảm lớn hơn, đó là tình yêu quê hương đất nước. Mười năm kể từ ngày “ Đánh thức mùa thu” ra đời, tác giả tâm sự: Mùa thu như một người tình mà tôi chẳng bao giờ ôm trọn được trong vòng tay mình, thế nên tôi luôn yêu mùa thu với một tình yêu hoài tưởng. Ví dụ như tôi thích dạo lòng vòng ở đường Trần Quang Khải, đường Nguyễn Trãi, ở nhà thờ Đức Bà chiều cuối tuần, để thấy những bông sao xoay xoay, thấy lá đổ muôn chiều trong gió và vờ vịt rằng đó là mùa thu của mình. Hết mùa này, tháng này trong năm, tôi lại thường ước ao mình đang ở Hà Nội, để lang thang quanh hồ hoàn kiếm, giữa những hàng cây xao xác gió, tôi ước gì sớm mai thức dậy, tôi thấy mình đang ngồi trên một chiếc ghế ở Highland nhà hát lớn, ngước lên và thấy trời thu xanh mênh mang, mênh mang…”

                                                         N.T.T.H

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here